Golden retriever dog puppy playing with toy

Honden houden niet van ‘zomaar wat spelen’, maar van spelletjes met uitdagingen. Spelletjes die een beroep doen op hun zintuigen. Nadenken, je neus gebruiken, samenwerking, daar houden honden van.

In dit artikel geef ik alle informatie over hondenspelletjes die je zowel binnen als buiten kan doen.

Om het leven van een hond leuker te maken is niet zo veel nodig. Door simpelweg de routine van alledag te doorbreken door anders te doen dan u altijd doet, verandert er al heel veel. Neem regelmatig een andere route voor zijn straatje om, zoek een nieuw bos of park, laat uw hond over hekjes of over sloten springen, houd speeltjes spannend door ze regelmatig weg te bergen en per dag te variëren. En doe spelletjes. Honden zijn dol op spelletjes, vooral als het allemaal niet zo nodig hoeft. Ik denk dat het probleem van wedstrijden en medailles en wisselbekers is dat er druk op honden wordt gelegd, waardoor leren minder leuk is dan het kan zijn. Honden zijn dol op leren, als het maar leuk is. Dat betekent helemaal niet dat er sprake is van vrijblijvendheid, maar wel van het behalen van succes. Hoe vaker een hond succes heeft, hoe leuker hij leren vindt. Ook als de taken langzaamaan moeilijker worden. Want honden houden ook van uitdagingen. Steeds op hetzelfde niveau presteren is saai en dodelijk voor het leren.

Houd het leven van uw hond dus de moeite waard door het spannend voor hem te maken. Viermaal daags een ommetje is voor een hond echt veel te saai..

‘ZOEK’ hondenspel

Zoekspelletjes voldoen aan basisbehoeften van honden. Ze zorgen voor aandacht van u, ze zorgen voor voorspelbaarheid van de omgeving want de hond weet wat er gaat gebeuren en ze zorgen voor de beheersbaarheid van de omgeving, vooropgesteld dat u ervoor zorgt dat de moeilijkheidsgraad het vermogen van uw hond nooit te boven gaat. Tel daarbij op dat zoeken van een verstopt speeltje alles in zich heeft dat jagen ook heeft, – zoals het speuren naar de prooi, het grijpen van de prooi en de vreugde daarover – en u zult begrijpen dat zoekspelletjes bij de meeste honden favoriet zijn. Dat betekent echter nog niet dat ze het niet zouden moeten leren. De bedoeling van het spelletje moet spelenderwijs helder worden, net zoals jonge wolven spelenderwijs moeten leren hoe ze moeten jagen.

Ga voor succes

Belangrijk bij alles wat u uw hond wilt leren is dat zijn inspanning succes moet hebben. Succes maakt leren leuk en zorgt ervoor dat een hond zich steeds wat meer wil inspannen. Daarom zorgt u in eerste instantie dat uw hond de bedoeling van het spelletje begrijpt. Dat gaat als volgt:
Laat uw hond zitten en laat hem zien dat u een speeltje vlak bij hem in de buurt verstopt, onder een kleedje of achter een stoelpoot of zoiets. Het maakt niet uit als het speeltje nog een beetje zichtbaar is, want hoe meer kans op succes hoe beter. Vervolgens zegt u tegen uw hond ‘zoek’ en moedigt u hem aan het speeltje te pakken. Omdat hij heeft gezien waar u het speeltje neerlegde en omdat u het speeltje vlakbij legde, zal dat een koud kunstje voor hem zijn. Jubel als hij het vindt, gooi het weg voor hem en geniet samen met hem van dit succesje.

Herhaal deze oefening drie tot hooguit vijf keer. Niet vaker, want het moet wel spannend blijven. Slaagt uw hond er in die paar keren het speeltje te vinden, dan is het tijd om het vinden van het speeltje iets moeilijker te maken. Doe precies hetzelfde, de hond staat op dezelfde plek en het speeltje wordt op dezelfde plek verstopt, maar nu zonder dat uw hond ziet wat u doet. Zet uw hond achterstevoren of laat iemand een hand voor zijn ogen houden. Verstop het speeltje, zeg weer ‘zoek’ en wacht af wat er gebeurt. De ene hond zal onmiddellijk de bedoeling begrijpen en op zoek gaan naar de plek waar hij succes had. Een andere hond heeft wat aanmoediging nodig om aan de gang te gaan, help hem – maar alleen als dat echt nodig is – door naar de juiste plek te lopen of de plek waar het speeltje ligt zelfs aan te raken. Maar laat het hem zelf vinden en de lol van succes smaken. Geniet mee!
Herhaal dit drie keer en ga als uw hond dit spelletje begrijpt weer een stapje verder door het speeltje nu op een andere plek te verstoppen. Ietsje verder weg. Of ietsje hoger. Nu mag hij weer wel zien wat u doet. Moedig hem opnieuw aan te zoeken. U zult zien dat uw hond zijn neus gaat gebruiken, samen met zijn ogen of ieder apart. Jubel als hij succes heeft en herhaal deze oefening hooguit drie keer. Dat doet u precies hetzelfde, maar nu weer zo dat de hond niet ziet wat u doet. Hij zal misschien naar de eerste verstopplaats lopen en dan zult u hem moeten aanmoedigen verder te zoeken. De meeste honden lopen echter naar de laatste plek waar ze scoorden. Uiteraard deelt u in zijn blijdschap door opgetogen te doen.

Als uw hond dit kunstje drie tot vijf keer met succes heeft afgerond is het tijd voor het grotere werk. Zet uw hond op de gang, achter de gesloten deur en verstop het speeltje op de plek van de eerste keer. Doe de deur open en roep vrolijk ‘zoek’. De ene hond zal naar dit eerste plekje lopen, andere zullen naar de tweede plek lopen waar de laatste keer succes werd behaald. Moedig aan waar nodig is en help zo min mogelijk. Als u de oefening in het begin gemakkelijk genoeg heeft gemaakt, is helpen eigenlijk overbodig.

Minuten lange concentratie

Ga langzaamaan over op steeds moeilijker te vinden plekjes. Maar zorg steeds voor succes door het maar net even verder, net even hoger of net even lager te leggen. Uiteindelijk zal uw hond in staat zijn minuten lang in zijn eentje snuivend en met zijn ogen inspecterend uw kamer te doorzoeken, net zo lang totdat hij gevonden heeft wat u heeft verstopt. Moedig aan als het even wat lang duurt, maar probeer zo min mogelijk echt te helpen door het speeltje zelf tevoorschijn te halen. Soms is het al genoeg om even in de richting van het verstopte speeltje te lopen om de hond weer op het goede spoor te zetten. Aanmoediging en gezamenlijke pret in het succes, dat is waarom honden genieten van dit spelletje. Buiten hun eigen dikke pret die ze beleven aan dit spel omdat het een beroep doet op de jachtdrift die diep in hun lijf nog steeds een eigen leven leidt.

Let op: Beloon uw hond bij dit speurspelletje niet met lekkers. De kans is namelijk groot dat u de innerlijke motivatie tot dit spel daarmee wegneemt. De hond geniet dan niet meer van het spelletje zelf,maar doet het om te scoren. Het is zonde om een innerlijke drive op die manier te ruineren, vooral omdat dit proces vrijwel niet meer terug te draaien is.

ZOEK DE BAL (OF ANDER SPEELTJE)

Een ander spelletje dat veel honden met veel plezier spelen is het zoeken van het juiste – benoemde – speeltje uit een aantal verschillende speeltjes. Leer daartoe uw hond eerst wat een bal is. Laat hem die bal ettelijke keren zoeken door iedere keer ‘zoek bal’ te zeggen. Vervolgens leert u uw hond wat een ‘muis’ is. Of iets anders. Je Kong, je ‘piep’(beest), maakt niet uit. Laat hem dat voorwerp ettelijke keren opzoeken door het te benoemen en de hond te belonen als hij het oppakt (en liefst ook terugbrengt). Als uw hond dat heeft gedaan, laat u hem afwisselend de bal en het andere speeltje zoeken door steeds dat ene voorwerp te benoemen en de hond dat te laten zoeken. Dat doet u een aantal keren alvorens u over gaat op het echte werk:
Laat uw hond zitten en leg vervolgens bal en ‘piepmuis’ een meter voor hem naast elkaar. Als u om de bal gaat vragen door ‘zoek bal’ te zeggen, zorgt u dat de bal het dichtste bij de hond ligt omdat de kans dat uw hond dan de bal zal kiezen het grootste is. Of u vraagt om het speeltje waarvan u denkt dat uw hond dat zal gaan kiezen omdat dat zijn favoriet is. Het gaat erom dat uw hond succes kan hebben doordat u de opdracht niet te moeilijk heeft gemaakt.

Pas als u zeker weet dat uw hond weet wat de bal is ondanks dat er een ander speeltje bijligt, gaat u er meer speeltjes bij leggen. Kiest uw hond het verkeerde speeltje, dan doet niets. U moppert niet, u kijkt niet teleurgesteld. U doet de oefening gewoon nog een keer en maakt het zo gemakkelijk mogelijk zodat uw hond eindigt met toch een succesje.

Op deze manier kunt u uw hond leren verschillende voorwerpen bij naam te kennen en van elkaar te onderscheiden. U kunt uw hond zelfs op dezelfde manier leren om gezinsleden bij naam te herkennen. Ook dan zorgt u dat eerst een persoon bekend is en de hond Jantje opzoekt als u zegt ‘zoek Jantje’. Als dat goed gaat, laat u uw hond Jantje uit de gezinsleden zoeken. En pas als dat goed gaat oefent u de naam van een ander gezinslid. Eerst weer die alleen en pas als dat helemaal goed gaat uit de andere gezinsleden kiezen. Ga niet te snel, heb geduld. Het is helemaal geen halszaak, het is immers gewoon spel. Houd het vooral leuk en geniet mee.

Gebruik de clicker als uw hond weet wat een ‘click’ wil zeggen

Met de clicker kunt u uw hond nog duidelijker maken wat de bedoeling is. Ook dan zorgt u dat u niet te snel gaat. En mocht u niet kunnen clicken omdat uw hond het verkeerde voorwerp eruit pikt, zeg dan toch dat hij braaf is. Hij heeft immers wel zijn best gedaan.

STOMME KUNSTJES ZIJN JUIST HARTSTIKKE LEUK!

Je hond kunstjes leren, veel mensen vinden dat maar niets. ‘Ik hoef geen circushond’, is dan het argument. Maar honden zijn dol op het leren van kunstjes en vooral op het applaus en de vrolijke bijval die ze ermee aan hun toeschouwers weten te ontlokken.

Maak van uw hand een baken (target)

In Hoofdstuk I heb ik besproken hoe u uw handen kunt gebruiken om uw hond de eerste beginselen van samenwerking kunt bijbrengen. Ook nu bij het aanleren van kunstjes zijn uw handen handige wegwijzers, bakens die honden laten begrijpen wat de bedoeling is. Om te beginnen moet u van uw hand een baken maken door uw hond te leren dat hij op uw handen moet letten. Hoewel het niet per se noodzakelijk is om hierbij een clicker te gebruiken is dat wel verstandig,want de clicker is niet alleen bij het trainen van gewenst gedrag maar juist ook voor het aanleren van kunstjes een heel handig hulpmiddel.

Raak mijn hand aan

Houd uw hand vlak voor de neus van uw hond, beweeg hem niet naar uw hond toe maar trek liever zijn aandacht door uw hand wat van hem af te bewegen. Of snel op en neer te bewegen. Als uw hond naar uw hand kijkt of hem misschien al nieuwsgierig geworden aanraakt, clickt u en geeft u uw hond iets lekkers. Na een click volgt altijd een beloning, dat is de afspraak die u met uw hond heeft gemaakt toen u de click door conditionering zijn betekenis gaf. Dus houd u daaraan! Herhaal de oefening een paar keer en stop. Oefen dit een paar keer heel kort. De bedoeling is dat uw hond uw hand echt bewust gaat aanraken. De hond die er eerst alleen maar naar keek, clickt u naar een aanraking toe door uw click uit te stellen totdat hij iets nadrukkelijker naar uw hand kijkt, zijn hoofd er naar toe beweegt en tenslotte uw hand aanraakt. Kleine stapjes zijn de aanzet naar wat u uiteindelijk van uw hond wilt, dus als uw hond het op die manier moet leren begrijpen doet u dat gewoon. U heeft immers geen haast. Het gaat toch om samen plezier hebben!

Volg mijn hand

Heeft u uw hond zover dat hij begrijpt dat het aanraken van uw hand hem een click oplevert, dan vraagt u meer van dat gedrag in ruil voor een click. U gaat uw hand van uw hond vandaan bewegen en hij moet uw hand dan volgen om een click te krijgen. Sommige honden begrijpen de bedoeling razendsnel, andere raken even in verwarring. Doe in dat geval een stapje terug, click weer even voor het alleen aanraken van uw hand en breng uw hand daarna een heel klein stukje verder weg. Langzaam aan vergroot u uw beweging. Click in het begin veel om duidelijk te maken wat u bedoelt en stel uw click vervolgens uit om meer van het gewenste gedrag te krijgen. Click ook niet meer voor iedere goede uitvoering als het eenmaal goed gaat, maar vraag twee keer meelopen en aanraken van uw hand in ruil voor een click en dan drie maal. Maak als het gedrag begrepen wordt uw click onvoorspelbaar om het gedrag vast te zetten, weet u nog wel (Hoofdstuk II).

Als uw hand een baken is geworden is het draaien rond uw benen niet zo moeilijk meer.

Beweeg uw handen altijd van uw hond vandaan
Honden deinzen terug voor dingen die op ze af komen en gaan juist achter dingen aan die van hen vandaan gaan. Dit is een aange-boren reactie die zijn doel in de loop van het bestaan bewezen heeft: je vlucht voor iets dat op jou afkomt want dan ben jij waarschijnlijk de prooi en je gaat achter iets aan dat voor jou wegvlucht want dan is dat de prooi en ben jij de jager.

– Mijn hand wijst jou de weg

Als uw hond eenmaal heeft begrepen dat uw handen hem duidelijk maken in welke richting hij zich moet bewegen, kunt u uw handen gaan gebruiken om uw hond kunstjes te leren. U kunt hem met uw handen als baken leren om de wave tussen uw benen door te doen, om cirkels te draaien, om op te zitten, om rollovers te doen, een (keuken)trap op te klimmen, over een boom, balk of uw benen te springen, een deur te openen, een lichtknop in te drukken, te kruipen, achteruit te lopen, om paaltjes te cirkelen, over hindernissen te springen… het maakt niet uit, de mogelijkheden zijn talloos. Wees creatief en bedenk zelf kunstjes die leuk zijn voor uw hond. Die zijn ook afhankelijk van het formaat van uw hond. Een Duitse Dog zult u niet op zijn achterbenen willen laten lopen om zijn beendergestel niet te belasten, maar voor kleine honden is dat een koud kunstje.

Ga nooit te snel, maar verhoog wel uw norm!

Het is heel belangrijk niet te snel te gaan, want als uw hond te veel en te vaak in verwarring raakt over uw bedoelingen haakt hij af. U ziet dat een hond gestresst raakt doordat hij bijvoorbeeld gaat snuffelen. Op die manier onttrekt hij zich aan uw invloed. Andere signalen van stress zijn o.a.:
uitschudden, gapen, hijgen, blaffen, rondjes rennen. Als uw hond een van die stresssignalen vaak vertoont of er drie tegelijk laat zien, weet u dat uw hond onder te veel druk staat. U moet dan wat teruggaan in het niveau van trainen!
Maar… het is wel belangrijk in de gaten te houden op welk moment u uw norm kunt verhogen. Als uw hond drie tot vijf keer het gevraagde gedrag zonder spanning te vertonen laat zien, heeft hij begrepen wat u van hem wil. Dat is het moment om uw norm te verhogen. U wilt misschien sneller gedrag, duidelijker gedrag, langer van hetzelfde gedrag. Dat bereikt u door niet meer te clicken voor de behaalde norm, en uw click uit te stellen. Uw hond zal het begrepen gedrag nadrukkelijker laten zien en dat gedrag maakt u dan de nieuwe norm om voor te clicken.

Voorkom begeleidingsfouten

De meest gemaakte fout bij de positieve (clicker)training is dat men te snel gaat waardoor de hond in verwarring raakt, niet meer snapt wat er bedoeld wordt en zijn leren blokkeert door af te haken. Maar tegelijk is het essentieel de norm te verhogen zo snel gedrag bekend is. Doet u dat niet, dan haakt de hond ook af. Niet zozeer uit beperkende stress, maar uit mateloze verveling. Laat uw hond niet in de kleuterklas zitten maar leer hem steeds meer, zodat hij kan nadenken waardoor zijn gedrag kan verbeteren. Honden zijn daar dol op!

Samenvattend

Honden hebben behoefte aan uitdagingen en nieuwe ervaringen. Behalve veranderingen in dagelijkse patronen kunnen spelletjes en kunstjes een fantastische manier zijn om het leven van een hond spannender te maken. Waardevoller ook, omdat het uw relatie met elkaar steeds meer verbetert.

Einde

Nu zijn we aan het einde gekomen van dit artikel. Ik hoop dat ik je heb kunnen helpen met het maken van de juiste keuze. Zo niet, dan hoor ik dat graag in de comments hieronder. Ook als je iets aan dit artikel hebt gehad, hoor ik dat graag

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *